LIVE AT THE OLD QUARTER

Townes van Zandt behoort ongetwijfeld tot de allergrootste songschrijvers van de vorige eeuw. Dat vindt ook Steve Earle, die ooit liet optekenen dat hij wel in zijn cowboylaarzen op de koffietafel van Bob Dylan wilde gaan staan om dat te onderstrepen. Van Zandt reageerde droogjes: ‘I’ve met Bob Dylan’s bodyguards and if Steve Earle thinks he can stand on Bob Dylan’s coffee table, he’s sadly mistaken.’ Dylan covert ondertussen met enige regelmaat Van Zandt’s Pancho & Lefty, waarschijnlijk zijn bekendste nummer door de nummer één-hit die Willie Nelson en Merle Haggard ermee scoorden. Van Zandt zelf scoorde echter geen enkele hit en ook zijn albums vonden maar mondjesmaat aftrek, wel moet het aantal covers van zijn nummers inmiddels in de tienduizenden lopen – Townes is de ultieme songwriter’s songwriter. Na zijn dood in 1997 barstte een hevig juridisch gevecht los tussen de erven van Van Zandt en manager Harold Eggers, waardoor veel platen lange tijd niet leverbaar waren. De problemen schijnen nog altijd niet helemaal opgelost te zijn, maar deze maand brengt Domino Records eindelijk vijf studioalbums, de legendarische live-plaat Live At The Old Quarter, Houston, Texas en de soundtrack van de biopic Be Here To Love Me opnieuw uit. Opmerkelijk genoeg ontbreken High, Low And In Between en The Late Great Townes Van Zandt (vermoedelijk een rechtenkwestie), maar dit zevental biedt een ware schatkamer vol juwelen. Met twee van die juwelen opent zijn debuut uit 1968: For The Sake Of The Song en Tecumseh Valley. Omdat Van Zandt het hele opnameproces maar vond afleiden van het songschrijven, gaf hij producer Jack Clement de vrije hand en hij is dan ook verantwoordelijk voor de arrangementen die Van Zandt na de release afkeurde. Voor Our Mother The Mountain dat een jaar later verscheen, mocht Clement het echter opnieuw proberen, maar ditmaal ging Clement nog verder en voegde o.a. fluiten en harpen toe. Kathleen, het titelnummer, de nieuwe versie van Tecumseh Valley en Why She’s Acting This Way blijven echter klassiekers. Daar dacht Van Zandt heel anders over, en voor zijn derde titelloze album nam hij nogmaals For The Sake Of The Song op naast instant klassiekers als het gitzwarte Waitin’ Round To Die en het aangrijpende Lungs. Clement is inmiddels van het toneel verdwenen, waardoor dit album en de opvolger Delta Momma Blues (1971) met het ontluisterende Nothin’ een stuk kaler klinken. In 1972 verschijnen de twee in dit reissueprogramma ontbrekende platen, maar gelukkig geldt dit niet voor het in 1973 in Houston opgenomen concert, dat overigens pas vier jaar later als dubbel-lp uitgebracht werd. Hier horen we Townes op zijn best: solo en akoestisch. Bovendien laat Van Zandt in de aankondigingen horen niet alleen maar een manisch-depressieve zonderling te zijn, maar ook over een bijzonder gevoel voor humor te beschikken. Welbeschouwd is dit de ultieme Van Zandt-plaat, waarop zijn belangrijkste nummers teruggebracht tot de essentie te horen zijn. Flyin’ Shoes (1978), het laatste studioalbum in deze worp – en de laatste voor At My Window uit 1987 – is misschien wel het meest evenwichtig geproduceerde studioalbum van Van Zandt, met nimmer overtroffen uitvoeringen van No Place To Fall, When She Don’t Need Me en Rex’ Blues. Nummers die in live-uitvoeringen ook te vinden zijn in de adembenemende documentaire Be Here To Love Me, waarvan de dubbele soundtrack nu gelukkig ook weer verkrijgbaar is. Het is vergeefs zoeken naar bonustracks of (nieuwe) liner notes bij deze reissues, maar toelichtingen zijn ook niet nodig bij de stuk voor stuk fenomenale songs van deze rassongschrijver. Hopelijk volgen de ontbrekende albums snel. En dan ga ik met Earle op Dylan’s tafel staan.